الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
271
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
و علاوه بر اين « جلسات شبنشينى تشكيل مىداديد و از پيامبر و قرآن و مؤمنان بدگويى مىنموديد » ( * ( سامِراً تَهْجُرُونَ ) * ) . « سامرا » از ماده « سمر » ( بر وزن ثمر ) به معنى گفتگوهاى شبابه است . بعضى از مفسران گفتهاند معنى اصلى اين ماده « سايه ماه در شب است » كه تاريكى و سفيدى در آن آميخته شده و از آنجا كه گفتگوهاى شبانه گاه در سايه ماهتاب انجام مىشود چنان كه از مشركان عرب نقل كردهاند كه آنها شبهاى ماهتابى در اطراف كعبه جمع مىشدند و بر ضد پيامبر ص سخن مىگفتند اين واژه در مورد آن به كار رفته ، و اگر مىبينيم به افراد گندمگون و يا خود گندم ، « سمراء » گفته مىشود به خاطر آن است كه سفيدى آن با كمى تيرگى آميخته شده است . « تهجرون » از ماده « هجر » ( بر وزن فجر ) در اصل به معنى دورى كردن و جدايى است ، سپس به معنى هذيان گفتن مريض نيز آمده ، چرا كه سخنانش در آن حالت ناخوش آيند و دور كننده است و نيز هجر ( بر وزن كفر ) به معنى فحش و ناسزا است كه آن نيز مايه دورى و جدايى است . در آيه فوق همين معنى اخير منظور است يعنى شبها تا مدت طولانى بيدار مىمانيد و همچون بيماران هذيان مىگوئيد و فحش و ناسزا مىدهيد . و اين راه و رسم افراد بى منطق و در عين حال ضعيف و زبون است بجاى اينكه روز روشن با شهامت بر منطق و دليل تكيه كنند ، شبهاى تاريك را كه چشم مردم در خواب است انتخاب كرده و براى پيشبرد اهداف شوم يا تسكين ناراحتيهاى